Salgın Cok Sey Degistirecek

İnsanlık tarihine ilişkin ‘Homo Deus’ ve ‘Sapiens’ kitaplarıyla tüm dünyada tanınan ünlü tarihçi Prof. Yuval Noah Harari, koronavirüs salgınının yönetim şekillerimiz üzerinde köklü değişimlere neden olabileceği konusunda uyarıyor...
Tarihteki tüm büyük ekonomik krizler, toplumlarda ciddi dönüşümlere neden olmuş. Koronavirüs (Covid-19) salgının da yaşam, iş yapma, seyahat etme ve alışveriş yapma biçimlerimizi kökten değiştirebileceğini söyleyen uzman ve düşünürlerin sayısı hızla artıyor. En önemli konulardan birisi de bu salgının hükümetlerin yönetim şekillerini nasıl etkileyeceği.

‘Homo Deus’ ve ‘Sapiens’ gibi önemli kitapları dünyanın dört bir yanında onlarca dile çevrilen İsrailli tarihçi Prof. Yuval Noah Harari, İngiliz gazete Financial Times için ‘Koronavirüsten sonra dünya’ başlıklı bir yazı kaleme aldı. Bu yazısında Harari doğru adımlar atılmazsa tüm dünyada rejimlerin otoriterleşebileceği uyarısı yapıyor.

Bir an önce küresel eylem planı yapılmalı

“İnsanlık şu anda küresel bir krizle karşı karşıya. Belki de neslimizin görüp göreceği en büyük kriz” diyen Harari, gelecek bir kaç hafta içinde insanların ve hükümetlerin alacağı kararların muhtemelen yıllar süren etkileri olacağını ve yeni dünya düzenini şekillendireceğini söylüyor. Çok ciddi bir küresel işbirliğine ihtiyaç duyulduğunu söyleyen Harari, özellikle sağlık hizmetleri ve ekonomik cephede işbirliğinin büyük önem taşıdığını belirtiyor. “Eğer ülkeler sadece kendi ihtiyaçlarını karşılamaya başlarsa, sonuç kaos ve derinleşen bir kriz olur. Küresel bir eylem planına ihtiyaç var, çok hızlı bir şekilde hem de” diyen Harari’ye göre, salgın sonrasında sağlık sistemlerimiz, ekonomilerimiz, siyaset yapış şeklimiz ve kültürlerimiz bile değişebilir.

Acil durum uygulamaları, kriz sonrasında kaldırılmalı

Kendi ülkesi İsrail’in 1948 Kuruluş döneminde devreye soktuğu bazı ‘geçici’ OHAL uygulamalarının hala devrede olduğuna dikkat çeken Harari, dünya genelinde acil durum için kullanılmaya başlayan bazı uygulamaların, acil durum sona erdikten sonra derhal kaldırılması gerektiğine dikkat çekiyor. “Veriye aç bazı hükümetler, koronavirüs vakası sıfıra inse bile, biyometrik takip sistemlerini kullanmaya devam etmeleri gerektiğini savunabilir. Çünkü ikinci bir koronavirüs salgını dalgasından korkuyorlar” diyen Harari, vatandaşlara mahremiyetleri ve sağlıkları arasında bir seçenek sunduğunuzda çoğunluğun sağlığı seçeceğini söylüyor.

Totaliter rejim mi, güçlü vatandaş mı?

Harari’ye göre, alınacak kararlar iki önemli konuda bir tercih yapmayı gerektirecek. İlki totaliter gözetleme yöntemleri ya da vatandaşın katılımının güçlendirilmesi. İkincisi ise ulusalcı izolasyon politikaları ya da küresel seferberlik. Bu krizin hükümetlerin güven inşa etmesi için bir fırsat olduğuna dikkat çeken Harari, Güney Kore, Tayvan ve Singapur’u örnek gösteriyor. Bu ülkelerde gözlem ve korku yöntemleri yerine, hükümetlerin sırtını vatandaşla işbirliğine yaslıyor. “İnsanlara bilimsel olgular doğru şekilde anlatılırsa ‘Büyük Birader’ onları izlemeden de kurallara uyabilirler” diyen Harari, “İnsanlar sabun polisinden korktukları için değil, olguları anladıkları için ellerini yıkıyor” ifadelerini kullanıyor. Bu başarılı örneklerin gerçekleşmesi için halkın siyasetçilere ve medyaya güvenmesi gerektiğini belirten Harari bunun bir gecede olamayacağını da hatırlatarak “Normalde bozuk yollar bir gecede tamir edilemez. Ancak şu anda normal zamanlarda değiliz, fikirler de hızlıca değişebilir. Hükûmetler salgın sırasında bir gözlem rejimi kurmak yerine güven inşa edebilir” diyor.

Kitlesel sosyal deneyler artık mümkün

Normalde yıllar alacak bazı önemli karar süreçleri saatler kadar kısa sürelere düştü. Milyonlarca nüfusa sahip ülkeler, Harari’ye göre şu anda geniş ölçekli sosyal deneylerde kullanılacak ‘laboratuvar fareleri’ gibi. Tüm okul ve üniversiteler online’a geçerse ne olur? Normalde hükümetler, şirketler ve eğitim kurulları böyle bir deneye asla izin vermez. Fakat şimdiden ABD’den İtalya’ya ve hatta Türkiye’ye aralarında Hindistan’ın da olduğu birçok ülkede nüfusun belirli bir kesimine ya da tamamına sokağa çıkma yasağı uygulanmaya başlandı.

Doktor, bilim insanı ve gazetecilere seyahat istisnası gelsin

Küresel bir işbirliği ihtiyacı da seyahat konusunda. Harari salgına karşı verilen savaşta seyahat engellerinin ciddi kısıtlara yol açabileceğine dikkat çekerek “Ülkeler bu konuda bir istisna anlaşması yapmalı. Bilim insanlarının, doktorların, gazetecilerin, siyasetçilerin ve iş adamlarının uluslararası seyahatleri denetim altında devam etmeli” diyor.

Küresel sağlık personeli havuzu oluşturulsun

Çok önemli bir önerisi daha var ünlü tarihçinin. Küresel bir sağlık personeli havuzu oluşturulması. Şu anda salgından daha az etkilenen ülkelerin salgının en kötü vurduğu bölgelere sağlık personeli gönderebileceğini belirten Harari, ilerde salgının yönü değişirse, yardımın akış yönünün de değişebileceğini belirten Harari, “Bu hem salgının en kötü vurduğu yerlere destek sağlar, hem de salgından henüz etkilenmeyen bölgelere çok önemli bir deneyim kazandırır” diyor.

Biyometrik kitlesel gözlemler başlayabilir

Eğer dikkatli olmazsak hükümetlerin vatandaşlarını izlediği gözlemlerde salgının tarihi bir dönüm noktası haline geleceği konusunda uyaran Prof. Harari, “Şimdiye kadar bu gözetleme yöntemini reddeden ülkelerde de gözetleme başlayabilir, ayrıca gözetleme yöntemlerinde artık dramatik bir dönüşüm var. Nerede olduğunuzu değil, derinizin altını bile izleyebilecekler” diyor.

Salgınla mücadelede Çin ve İsrail hükümetlerinin şimdiden yeni gözlem yöntemlerini yürürlüğe soktuğuna dikkat çeken Harari, koronavirüs salgınının devletlerin neyi gözlemlediğini de değiştirdiğini belirtiyor: "Geçmişte hükûmet akıllı telefonunuzun ekranına bastığınız parmağınızın hangi linke tıkladığını bilmek istiyordu. Ancak Koronavirüs'le neye dikkat ettikleri değişti. Artık parmağınızın ısısını ve tansiyonuzu öğrenmek istiyorlar."

Bu ne anlama geliyor? Kan basıncınıza göre ekranda gördüğünüz siyasi bir liderin konuşmasına göre değişen tansiyonunuzdan siyasi görüşünüz dahi takip edilebilir hale gelebilir. İster bir ürün, ister bir politikacı olsun, hükümet sizin neye kızdığınızı, neşelendiğinizi, sıkıldığınızı ya da heyecanlandığınızı öğrenirse, Harari’ye göre istediği yönde manipüle de edebilir. “Cambridge Analytica sankdalı, biyometrik gözlemin yanında devede kulak kalır. Kuzey Kore’de vatandaşların 2030 itibariyle 24 saat boyunca biyometrik bir bileklik taktıklarını düşünebiliyor musunuz?” diyen Harari, bunun sadece acil durum için uygulanabilecek bir çözüm olduğunu ve sonrasında kesinlikle kalkması gerektiğini vurguluyor.

Evden çalışma sürekli hale gelebilir

New York Merkezli danışmanlık şirketi Bain’in Makro Trendler Grubu, şirketlere yükselen trendler konusunda önemli bir uyarı daha yapıyor: Salgına ilişkin acil olarak geçilen evden çalışma formatları, sandığımızdan daha uzun süre devam edebilir. Dünya genelinde salgının yayılmasını önlemek için geçici olarak uzaktan çalışma sistemleri devreye sokuluyor. Fakat Bain’den Karen Harris “Etkin evden çalışma politikaları uygulanmaya başlandığında, muhtemelen bu yöntem kullanılmaya devam edecek” diyor


Kaynak:Dünya
Ventur Gumruk Musavirligi Tarafından Derlenmistir.

E-Mail ile Paylaş

e-mail ile paylaşımınız başarıyla tamamlanmıştır.

Diğer Haberler


AYDINLATMA VE RIZA METNİ

İşbu Aydınlatma ve Rıza Metni, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) uyarınca, VENTUR GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ ve DANIŞMANLIK LTD. ŞTİ. (“Şirket”) tarafından veri sahiplerinden temin edilen kişisel verilerin ve özel nitelikli kişisel verilerin, işlenmesine ilişkin usul ve esaslara ilişkin olarak işe alım görüşmeleri esnasında veri sahiplerinin aydınlatılması ve aşağıda kapsam ve amaçlarla verilerin işlenmesine ilişkin rızalarının temini amacı ile düzenlenmiştir.

İşbu Aydınlatma ve Rıza Metni’nde kullanılan; “kişisel veri” kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye (Çalışan Adayı’na) ilişkin her türlü bilgiyi, “kişisel verilerin işlenmesi” kişisel verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıflandırılması ya da kullanılmasının engellenmesi gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlemi, “özel nitelikli kişisel veri” kişinin (Çalışan Adayı’nın) ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verilerini, ifade eder.

a) Veri Sorumlusu Hakkında Kişisel verileriniz ve işe alım görüşmeleri esnasında tarafımızla paylaşmış olduğunuz özel nitelikli kişisel veriler kapsamına giren verileriniz, Kanun kapsamında aşağıda belirtilen kapsam ve amaçlar ile Şirket tarafından işlenebilecektir. Kanun kapsamında Şirket veri sorumlusu olarak kabul edilmektedir.

b) Kişisel Verilerinizin İşlenme Amaçları Kişisel verileriniz ve işe alım görüşmeleri esnasında tarafımızla paylaşmış olduğunuz özel nitelikli kişisel veriler kapsamına giren verileriniz, Kanun’un 5 ve 6. maddelerinde belirtilen kişisel verilerin işlenmesine ilişkin şartlara uygun olarak işlenmektedir. Kişisel verilerinizin ve işe alım görüşmeleri esnasında tarafımızla paylaşmış olduğunuz özel nitelikli kişisel veriler kapsamına giren verilerinizin işlenmesi amaçları tahdidi olmamak üzere: Şirket’in ve/veya grup şirketlerinin, bağlı şirketlerinin insan kaynakları politikalarının ve operasyonlarının yürütülmesi, insan kaynakları politikalarına uygun şekilde açık pozisyonlara uygun personel teminidir.

c) Kişisel Verilerinizin Aktarılması Kişisel verileriniz ve işe alım görüşmeleri esnasında tarafımızla paylaşmış olduğunuz özel nitelikli kişisel veriler kapsamına giren verileriniz, yukarıda b) bendinde belirtilen amaçların gerçekleştirilmesi ile sınırlı olmak üzere, Şirket’in grup şirketlerine, bağlı şirketlerine, hissedarlarına, iş ortaklarına, Kanun’un 8. ve 9. maddelerinde belirtilen şartlara uygun olarak aktarılabilecek ve aktarım yapılan bu kuruluşlar tarafından da verileriniz işlenebilecektir.

d) Kişisel Veri Toplamanın Yöntemi ve Hukuki Sebebi Kişisel verileriniz ve işe alım görüşmeleri esnasında tarafımızla paylaşmış olduğunuz özel nitelikli kişisel veriler kapsamına giren verileriniz, bu formun veri sahibi olarak tarafınızca doldurulması ve/veya Şirketimize herhangi bir kanaldan iş başvurusu yapmanız halinde ilettiğiniz bilgi ve belgeler yoluyla toplanmaktadır. Yukarıda belirtilen hukuki sebeplerle toplanan kişisel verileriniz ve işe alım görüşmeleri esnasında tarafımızla paylaşmış olduğunuz özel nitelikli kişisel veriler kapsamına giren verileriniz, Kanun’un 5. ve 6. maddelerinde belirtilen kişisel veri işleme şartları ve amaçları kapsamında bu Aydınlatma ve Rıza Metni’nin b) ve c)bentlerine tabi olarak işlenebilmekte ve aktarılabilmektedir.

e) Kişisel Veri Sahibinin Kanun’un 11. maddesinde Sayılan Hakları Kanun’un 11. maddesi uyarınca veri sahipleri,
• Kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme,
• Kişisel verileri işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
• Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
• Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
• Kişisel verilerin eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme ve bu kapsamda yapılan işlemin kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
• Kanun ve ilgili diğer kanun hükümlerine uygun olarak işlenmiş olmasına rağmen, işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması hâlinde kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme ve bu kapsamda yapılan işlemin kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
• İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
• Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğraması hâlinde zararın giderilmesini talep etme
haklarına sahiptir.

Kişisel verilerimin ve işe alım görüşmeleri esnasında tarafınızla paylaşmış olduğum, özel nitelikli kişisel veriler kapsamına giren verilerimin işbu Aydınlatma ve Rıza Metni’nin imza tarihinden itibaren 5 (beş) yıl süre ile Şirket tarafından kurulan ortak veri tabanında, Şirket ve/veya Şirket tarafından tayin edilen veri işleyen tarafından tutulabileceğini, işlenebileceğini, kullanılabileceğini, aktarılabileceğini, aktarım yapılan kişi/kurumlar tarafından da işlenebileceğini, veri sahibi olarak haklarım konusunda, Kanun’un 11. maddesi kapsamında eksiksiz bir şekilde bilgilendirilmiş olduğumu kabul, beyan ve taahhüt ederim.